Wat is lichaamsgerichte psychotherapie?

In lichaamsgerichte psychotherapie gaat men uit van een eenheid van lichaam, ziel en geest. In de Westerse psychotherapie is deze benadering relatief nieuw, maar in Oosterse tradities is onderlinge beïnvloeding van de lichamelijke en geestelijke gezondheid reeds duizenden jaren onmiskenbaar.


De voornaamste grondlegger van Lichaamsgerichte Psychotherapie is Wilhelm Reich. Hij ontdekte in het lichaam verhardingen in de vorm van spierspanningen en blokkades, waarmee het fysieke organisme op verdrongen gevoelens reageerde.

Het lichaam creëert een ‘pantser’. Dit pantser kan vervormingen veroorzaken in de lichaamshouding, blokkades in de energiestroom en vervlakking van de innerlijke gevoelservaringen. Hierdoor kan het leiden tot chronische klachten en- of ziektebeelden. Reich ontwikkelde tevens een karaktertheorie gebaseerd op eerder werk van zijn leraar Sigmund Freud waarbij niet alleen de psyche maar ook het lichaam werd betrokken. Hij nam waar dat bepaalde karakterstructuren zich ook lichamelijk uitdrukten zoals in de lichaamsbouw, de motoriek en expressie. Volgens Reich zou de psychotherapie zich niet alleen met de psyche moeten bezighouden maar ook met het lichaam in de vorm van intensief ademen, bewegen en expressiviteit.

Een aanvullende invalshoek aan mijn therapie is NADP, neuroaffective development personality. Een Lichaamsgerichte Psychotherapie die ik momenteel volg via Bodymindopleidingen. Grondleggers van deze NADP zijn Marianne Bentzen en Susan Hart. Centraal staat hechting en nieuwe invalshoeken, andere paden en gedragingen, proberen te vinden i.p.v. je oude gedrag steeds te herhalen. We doen dit door de interactie, relatie tussen therapeut en klant, centraal te stellen in de therapie.

 

Over mij

Mijn naam is Hein Hendriks, vader van een zoon en woonachtig in Amsterdam. Momenteel ben ik werkzaam als systeembehandelaar en coördinator in een verslavingskliniek. Daarnaast geef ik lichaamsgeoriënteerde psychotherapie in mijn Praktijk Hendriks en begeleid ik groepen voor mensen met o.a. een verslavingsachtergrond.


Achtergrond en opleiding

Portret Hein Hendriks
Geboren en getogen in het Zuid-Limburgse Landgraaf kom ik uit een gezin van zes kinderen. 
Na een aantal omzwervingen kreeg ik interesse in de hulpverlening. 
Ik begon in 1980 in het Brabantse Nistelrode te werken in therapeutische gezinshuizen en 
volgde een studie naar model Browndale. John Brown was een pionier op het gebied van het 
systeem therapeutisch denken en werken. 
In 1990 heb ik mijn HBO Maatschappelijk Werk afgerond.

In 2006 heb ik mijn vierjarige opleiding EI-Lichaamsgerichte Psychotherapie van BodyMind 
opleidingen in Gouda afgerond. 
Bij hetzelfde instituut heb ik tevens de opleiding voor 
familieopstellingen gevolgd onder leiding van Henne Arnold Verschueren. 
Verder verdiep ik me in Neuro affectieve Psychotherapie, Aikido, meditatie en spiritualiteit/religie.

Spiritualiteit is voor mij op de eerste plaats goed gronden en alertheid ontwikkelen in het 
dagelijkse bestaan naast de beleving van de krachtbronnen natuur, energie en God.

Voor wie?

In mijn praktijk bied ik handvatten en oplossingen voor mensen die kampen met de volgende problemen:


Verslavingen

Relatieproblematiek

Problematiek gerelateerd aan religie

Seksuele en intimiteitsproblematiek

Angst en depressie

Stress

Rouwverwerking

 

Hoe gaan we samen te werk?

De therapeut (begeleider) en de cliënt gaan een relatie aan gebaseerd op vertrouwen en gelijkwaardigheid. In de therapie word je gestimuleerd je verantwoordelijkheid op je te nemen voor je situatie en je lichamelijke en psychische verschijnselen. Door een vergroot zelfbewustzijn, leer je keuzes maken. Tijdens het proces kan de cliënt zich bewust worden van zijn of haar gedragspatronen en onderdrukte emoties die verantwoordelijk zijn voor klachten en spanningen. Het verworven inzicht kan de weg openen naar een ruimer lichaamsbewustzijn en een verdieping op zowel geestelijk als spiritueel vlak. Je maakt weer contact met je eigen waarheid, innerlijke kern; de essentie van zijn. Vanuit deze grotere innerlijke vrijheid kun je weer volop in het leven staan en haar uitdagingen trotseren.

Het doel

Het doel is om je weer in contact te brengen met je oorspronkelijke levenslust en energie. De basis van de therapie wordt gevormd door het vrijmaken van de verkramping en pantsering van het lichaam. Energetic Integration, lichaamsgerichte therapie, richt zich vooral op de geblokkeerde ademhaling en chronische spierspanningen, en op emotioneel niveau op het onderdrukken en inhouden van het gevoel.

 

Verslaving

Door middel van inzicht gevende persoonlijke gesprekken, lichaamsgerichte interventies en deelname aan zelfhulpgroepen werken we samen aan het doorbreken van het verslavingsgedrag.



Bijeenkomst Meditatie en Dialoog

Voel je je minder waard? Hou je niet van jezelf?

Kun je niet goed voor jezelf opkomen? Of jezelf beschermen?

Weet je niet goed wie je bent en kun je dat anderen ook niet tonen?

Kun je je eigen wensen en behoeften niet goed uiten ten opzichte van anderen?

Strookt je gedrag niet met je leeftijd?

Wil je je verslaving managen en op zoek naar een andere levensinvulling? Kom dan naar de Bijeenkomst Meditatie en Dialoog.

Meditatie om beter te voelen, niet je beter voelen….

Meer weten over de bijeenkomst Meditatie en Dialoog

Relatieproblematiek


In inzicht gevende gesprekken proberen we door systemisch werk en het onderzoeken van mechanismen die zijn ontstaan binnen het gezin van herkomst de communicatie tussen partners te verbeteren en meer openheid te creëren.

Religie en geestelijk welzijn


Onderzoeken en losmaken van de negatieve invloed welke kan ontstaan door godsdienstige en spirituele dwaling.

Rouwverwerking


Rouwverwerking is aan de orde bij plotseling overlijden, echter ook bij een scheiding of verlies van een baan.

Samen, in gesprek, gaan we kijken wat je nodig hebt om je verlies, pijn en verdriet te verwerken en/of een plekje te geven.

Ervaring van cliënten met lichaamsgerichte psychotherapie


Deel 1 het probleem

Soms is alles gewoon kut

Grijs weer

Niks te doen

Opeens de gedachte dat ÁL mijn plannen in het leven zullen mislukken

 

Ik ben niet echt opgevoed met veel aandacht voor gevoelens en die shit.

Boos? Fix je attitude!

Verdrietig? Kop op en doorgaan, niet huilen, daar wordt niemand blij van.

Jaloezie? Wow, misgunner! Als je dat voelt, vindt niemand je leuk.

Blij zijn mag, maar niet gaan rondspringen of wat dan ook.

Het beeld van een 'goed persoon', is iemand die altijd positief is en altijd controle heeft over zichzelf.

Deel 2 het erger worden

Wat doe jij als je je kut voelt?

Een paar van mijn ingebouwde copingsmechanismen wanneer ik een negatieve emotie voel, zijn:

  • In bed liggen en proberen te vergeten dat ik besta, maar uiteindelijk alleen maar overthinken
  • Eindeloos Social media scrollen - en uiteindelijk de reden waarom ik me kut voel - vergeten, omdat ik me juist nu kut voel over het niet succesvol zijn, niet gelukkig zijn en niet perfect eruit zien
  • Online shoppen! Dan kan ik er ten minste nog leuk uit zien. Ookal voel ik me - na het make-uppen en cute aankleden - nog steeds als een zak stront
  • Verwachten van mijn vriend dat hij ÁL mijn zorgen weg haalt
  • En tenslotte, omdat alles faalt, een dikke joint roken, zodat ik echt kan vergeten dat ik besta
Ik ga negatieve gevoelens dus eigenlijk uit automatisme liever uit de weg. Ik stop ze ergens weg en probeer mezelf te disconnecten van wat er aan de hand is, maar hierdoor blijven deze gevoelens dus wel in mij...en komen ze later weer naar boven.

Deel 3 de oplossing

Toen ik een aantal jaar geleden tot een dieptepunt kwam, en mijn manier van: weken in bed liggen, junkfood bestellen en wiet roken niet eens echt meer voor afleiding zorgde, ben ik uiteindelijk bij mijn therapeut Hein terecht gekomen. Ik heb het één en ander meegemaakt, in de eerste 20 jaar van mijn leven. Ik ben als kind én puber bij verschillende psychologen geweest, maar ik had nooit echt het idee dat we veel opschoten. In theorie hoorde het wel te werken, maar het voelde gewoon alsof alleen 'het oppervlak' geraakt werd. Alleen de dingen die ik niet had weggestopt, konden natuurlijk behandeld worden. Wat hier anders is, is de methode. Hein geeft lichaamsgeoriënteerde psychotherapie. Bij lichaamsgeoriënteerde psychotherapie gaan ze uit van drie eenheden, namelijk: lichaam, ziel en geest. Wij in het westen hebben geleerd die drie los van elkaar te zien. Toch zie je in de huidige cultuur steeds vaker dat we meer kennis opdoen uit oosterse culturen, waarin de balans tussen mind, body and spirit vanzelfsprekend is. De onderzoeker Wilhelm Reich ontdekte dat het lichaam een soort 'pantser' creëert, zoals hij dat noemde. Wanneer het op gevoelens reageert die je mentaal weg stopt. Dit pantser kan bijvoorbeeld ervoor zorgen dat je altijd je schouders onbewust aanspant, of je adem niet volledig door laat stromen. Het zorgt voor blokkades in je energiestroom en vervlakking van de manier waarop je je emoties beleeft. Wat ik in de afgelopen jaren bij Hein heb geleerd, is het stilstaan bij mijn gedachten, stilstaan bij mijn gevoelens, bewegen, ademen, en loskomen.  

Hein audio: "Wat voel je nu?"

Ik wist daar op het begin niet echt een goed antwoord op te geven: gewoon een vervelend gevoel was het dan. 'Even stil staan, diep ademen, voel je voeten op de grond, voel je zitbotten in de stoel...'  

Hein audio: "Waar voel je het?"

Hier dacht ik al helemaal van: 'Wat, in mijn hoofd?' Weet ik veel! Het voelt soms gewoon als een grote chaos en ik kan mij dan nergens op focussen. En dan is het juist de truc dat je even stopt met nadenken en gaat beginnen met voelen: 'Even stil staan, diep ademen, voel je voeten op de grond, voel je zitbotten in de stoel...'. Soms heb ik een zwaar hart, soms een steen in mijn maag. Soms een raar onderbuikgevoel. Soms de spieren in mijn nek, schouders of bekken die zomaar constant aangespannen zijn. Soms juist een gevoel van spanning door mijn hele lichaam, alsof ik helemaal wil flippen!  

Hein audio: "Wat heeft die spanning nodig? Wat heeft de pijn nodig?"

Dit is de laatste vraag, dus ondertussen heb ik wel door hoe ik contact kan maken met mijn lichaam: 'Even stil staan, diep ademen, voel je voeten op de grond, voel je zitbotten in de stoel...'. Mijn hart wil vaak een knuffel van iemand of een hand stevig op mijn borst. De spanning wil even rekken, of dansen, of alles eruit schudden. Soms janken, schreeuwen of wat dan ook. Wat sowieso helpt is ademen. DIEP ADEMEN, door je hele lichaam. De key is dan ook die connectie met je lichaam. We zitten vaal te veel in het hoofd en hebben zo niet door dat we even moeten schreeuwen, huilen, bewegen, ademen, om onszelf beter te voelen. Natuurlijk voel ik me soms nog steeds kut, en dan heb ik ook wel eens van die dagen dat ik toch die joint aansteek, nadat ik ruzie heb gehad met mijn vriend. Het doel is ook niet om je nooit meer kut te voelen. Het doel is te realiseren dat - als je op een gezonde manier omgaat met die kut gevoelens, ze met open armen accepteert, voelt en luistert naar wat je lichaam nodig heeft - ze vanzelf zullen verdwijnen. Zo kan ik af en toe wel nog onderdrukken, maar sta ik daarna toch weer stil bij wat mijn lichaam nodig heeft. Een beetje als een volle blaas. Als ik moet plassen, ga ik meestal gewoon plassen. Het gaat automatisch, maar als je stil staat bij je lichaam, voel je die druk ook in je blaas, tóch? Soms doe ik liever wat anders dan plassen en houd ik het op. En soms moet ik het wel ophouden, omdat ik niet in de juiste setting ben om te gaan plassen. Maar hoe langer ik het ophoud, hoe zwaarder de druk wordt. En als ik dan in de gelegenheid ben om te plassen, ga ik maar gauw rennen om die blaas te legen, voordat het zichzelf naar buiten forceert. Dit is hetzelfde met verdriet, woede, jaloezie, blijheid, noem maar op. Ons lichaam geeft ons eigenlijk constant aanwijzingen over wat ze nodig heeft; het enige wat wij moeten doen is dat leren opmerken en ernaar luisteren.            

Contact

Wil je meer info of een afspraak maken? Neem gerust contact met me op:

Hein Hendriks

E-mail: praktijkh.hendriks@gmail.com

Telefoonnummer: 06-14430915

   

Ik ben lid van de beroepsorganisatie SBLP. SBLP-therapeuten vallen onder klacht- en tuchtrecht. Een aantal zorgverzekeraars vergoeden een gedeelte van de therapie. Voor meer info zie:  www.sblp.nl

Methodieken: Karakterstructuren


Karakterstructuren

'Karakter' slaat op de gedragingen die diep in de persoon gegrift zijn. Het karakter wordt in de jeugd gevormd door ervaringen en invloed van buitenaf (de sociale omgeving) in combinatie met het temperament dat al in het kind aanwezig is als het geboren wordt. De karakterstructuur van een kind wordt in de vroege jeugd gevormd om zich staande te kunnen houden in de wereld. Gedurende deze tijd loopt het kind tegen bepaalde dingen aan en door deze ervaringen doet het kind bepaalde overtuigingen op. Hierdoor ontwikkelt het kind bepaalde gedragingen, uitingen en overlevingsstrategieën.

Een karakterstructuur is in het latere leven het deel van de persoonlijkheid dat zich naar buiten manifesteert. De situaties waarin deze buitenkant van het karakter, ofwel het 'masker', zich manifesteert, zijn vaak situaties waarin een persoon het moeilijk heeft of stress ervaart. Dan wordt ook gesproken van het reageren vanuit (oude) patronen.

De leer van de karakterstructuren gaat ervan uit dat als je in staat bent om de oorsprong van de patronen in je gedrag te doorgronden, je beter in staat bent om patroongedrag te vermijden of te weerstaan. De karakterologie is nauw verbonden met de ontwikkelingspsychologie.

Hierin zijn 4 geboorterechten verweven:

1. Het recht om te bestaan

2. Het recht om behoeften te hebben

3. Het recht om te willen (autonomie)

4. Het recht om te verlangen

Doel in het therapeutisch proces: 

Je krijgt zicht op angsten, conflicten en problemen die typisch voor een bepaalde karakterstructuur zijn. In je karakterstructuur ligt de potentie van je ontwikkeling. Je kunt inspelen op iemands karakter en diens perceptie. Bijvoorbeeld met iemand die een psychopathische karakterstructuur heeft, is het niet handig om mee in de (macht) strijd te gaan. Wel is het van belang om stevig en aandachtig te zijn, respect te tonen voor zijn visie en territorium. Dan ontstaat er vertrouwen en een dialoog.

Er zijn zeven karakterstructuren te onderscheiden:

Afwezige of schizoïde structuur

Bij een persoon met de afwezige structuur hoort een beschouwende houding. Hij ziet vaak haarscherp wat een ander nodig heeft of vraagt. Hij leeft in zijn hoofd, met de ratio als vluchtmechanisme van het gevoel. Hij voelt zich niet snel ergens echt thuis. Over het algemeen hebben personen met deze structuur een goed ontwikkelde intuïtie.

Kenmerken:

Afgesplitst voelen, redeneren, rationeel, alles gaat door de filter van angst/niet in contact met de ander.

Kwaliteiten:

Intuïtief, creatief, vermogen om te bemiddelen.

Onverzadigbare of orale structuur

Het uiterlijk gedrag van een persoon met de onverzadigbare structuur is vaak: 'ik heb niemand nodig'. Hij vindt het moeilijk om verlangens en gevoelens uit te drukken, uit angst dat de omgeving deze niet zal vervullen. Iemand met deze structuur leeft met angst om tekort te komen. In plaats van openlijk te erkennen en te vragen, doet hij dit op een impliciete en verborgen manier. Personen met deze structuur zijn vaak heel zorgzaam en weten goed wat een ander nodig heeft.

Kenmerken:

Persoon voelt zich leeg, angst om alleen gelaten te worden, klagen, kan zijn behoefte moeilijk kenbaar maken, depressie ligt op de loer.

Kwaliteiten:

Vermogen om veel aandacht te geven, slim en zorgzaam.

Vervloeiende of symbiotische structuur

De vervloeiende structuur is sterk geneigd zich aan zijn omgeving aan te passen, omdat dit is wat hij heeft geleerd. Hij weet vaak niet wat hij echt wil. Duidelijk de ruimte innemen of op de voorgrond treden zal de vervloeiende structuur uit zichzelf dus niet snel doen. Personen met deze structuur zijn gericht op harmonie en kunnen in een groep 'het cement tussen de stenen' zijn.

Kenmerken:

Ik ben niemand zonder de ander, geen egostructuur, wij-vorm praten.

Kwaliteiten:

Structuurverlies, chaotisch, weinig tot geen realiteitsbesef.

Opofferende of masochistische structuur

Iemand met een opofferende structuur vindt het moeilijk om iets te zeggen dat voor een ander vervelend kan zijn. Hij is bang de sympathie te verliezen en gaat gemakkelijk over zijn eigen grenzen heen. Personen met deze structuur kunnen steun en toeverlaat voor anderen zijn; anderen kunnen op hem bouwen.

Kenmerken:

Het lijden en slachtofferen staat centraal in zijn leven, onderdrukken van gevoelens, hard werken.

Kwaliteiten:

Is geaard, vastberaden, geduldig.

Afstandelijke of rigide structuur

Bij iemand met de afstandelijke structuur bestaat de sterke behoefte om te voldoen door middel van presteren. Hij/zij creëert graag een ongeschonden beeld van zichzelf. Hij kan hard werken en gaat daarbij gemakkelijk over zijn grenzen heen. Vaak is de afstandelijke structuur haastig en ongeduldig. Anderen kijken vaak een beetje tegen hem op. Een persoon met deze structuur bereikt vaak veel in het leven.

Kenmerken:

Trots, prestatiegericht, moeite met overgave in het contact.

Kwaliteiten:

Harder werker, speels.

Wantrouwige of psychopathische structuur

Het meest duidelijke kenmerk van iemand met deze structuur is een wantrouwende houding ten opzichte van de omgeving. Hij denkt vooruit in scenario's. Hij heeft ook de neiging om de omgeving in de gaten te houden. Hij zorgt ervoor dat hij niet onderuit gehaald kan worden. Een persoon met deze structuur kan voor anderen in tijden van flinke storm een rots in de branding zijn.

Kenmerken:

Eigenzinnig, opdringerig, trots, scherp, macho, gedreven, doelgericht.

Kwaliteiten:

Veel energie, veel wils-en daadkracht, heeft lef en durf, ondernemend.

De narcistische persoonlijkheid

Deze persoonlijkheid heeft zijn ware zelfexpressie begraven in antwoord op vroegere verwondingen en heeft het vervangen door een hoog ontwikkeld, compenserend vals zelf. Het object wordt gezien als doel, niet als iets op zichzelf. Hij of zij vindt het alleen waardevol als iets of iemand je van dienst kan zijn. De beschadiging treedt op wanneer de omgeving het nodig heeft, dat het individu anders is dan hij is. De boodschap is dan ook: 'Wees niet wie je bent, maar zoals ik het nodig heb. Wie jij bent stelt me teleur, is bedreigend voor me, maakt me boos en prikkelt mij teveel. Wees zoals ik het wil en ik zal van je houden'.

Dit geldt eigenlijk voor elk karakterstructuur, daarom zijn narcistische elementen terug te vinden in alle karakterstructuren.

       

De mens centraal & inspiratie bronnen

 

Karakterstructuur: afwezige of schizoïde structuur

Afwezige of schizoïde structuur

Bij een persoon met de afwezige structuur hoort een beschouwende houding. Hij ziet vaak haarscherp wat een ander nodig heeft of vraagt. Hij leeft in zijn hoofd, met de ratio als vluchtmechanisme van het gevoel. Hij voelt zich niet snel ergens echt thuis. Over het algemeen hebben personen met deze structuur een goed ontwikkelde intuïtie.

Kenmerken:

Afgesplitst voelen, redeneren, rationeel, alles gaat door de filter van angst/niet in contact met de ander.

Kwaliteiten:

Intuïtief, creatief, vermogen om te bemiddelen.